روزنامه المنار چاپ قدس دیروز (سه شنبه 26 تیر) در مقاله ای نوشت: کشور امارات که از 7 شیخ نشین تشکیل شده (امارات به معنی شیخ نشین یا امیرنشین است)، مدتی است که درگیر اختلافات و کشمکش های داخلی شده که به سرعت در حال علنی شدن است.
موضوع قطر و یمن از جمله موارد مهم اختلاف میان شیوخ کشوری است که مورد توجه سرمایه داران خارجی بوده است.
روند اختلافات گذشته و اختلافات کنونی میان شیخ نشین های امارات متحده عربی، بویژه اوضاع دبی را تحت تاثیر قرار داده است. این شیخ نشین بیش از آنکه بر درآمد نفت تکیه داشته باشد بر سرمایه گذاری های خارجی متکی است.
ریشه اختلافات شیخ نشین های امارات
در این میان اما اقدامات و مواضع افراطی مسوولان ابوظبی بویژه در خصوص جنگ ضد یمن و مناسبات با قطر ریشه و عامل اصلی تشدید اختلافات میان شیخ نشین های امارات متحده عربی بوده است.
این مواضع و اقدام ها خود عاملی برای افزایش فشار به دیگر شیخ نشین های امارات، بویژه شهر یا امارت الفجیره بوده تا جایی که شانزدهم ماه مه گذشته، این امارت غیر منتظره اعلام جدایی کرد و حتی «شیخ راشد بن حمد الشرقی» فرزند دوم حاکم آن به دوحه، پایتخت قطر سفر و پناهنده این کشور شد.
این جدایی برای اولین بار در تاریخ امارات رقم خورد. نکته قابل توجه اینکه شیخ راشد درست پس از آنکه قطر اعلام کرده بود از سوی عربستان سعودی محاصره شده است، دست به چنین اقدامی زد.
این حادثه بیشتر بیانگر وضعیت خطرناک حاکم در میان شیخ نشین های امارات بود؛ اوضاعی که روزنامه نیویورک تایمز آمریکا تلاش داشت از طریق مصاحبه با شیخ راشد به آن پی ببرد.
شیخ راشد بن حمد الشرقی رئیس سابق هیات فرهنگ واطلاع رسانی الفجیره
شیخ راشد که رئیس هیات فرهنگ واطلاع رسانی الفجیره بود، در مصاحبه با روزنامه نیویورک تایمز، ابوظبی را به تکروی در تصمیم گیری در خصوص مشارکت در جنگ ضد یمن، پرداخت رشوه و پولشویی متهم کرد و گفت: حکام ابوظبی سه سال قبل و هنگامی که سربازانشان را به مشارکت در جنگ ضد یمن واداشتند با دیگر حکام امارات متحده عربی مشورت نکردند. اینگونه اقدامات و سیاست های ابوظبی باعث خشم و گله مندی دیگر حکام امارات شده است.
شیخ راشد در ادامه می گوید: امارت الفجیره یکی از کوچکترین و کم نفوذ ترین شیخ نشین های امارات است و در میان دیگر شیخ نشین ها، بیشترین تلفات انسانی را در جنگ ضد یمن متحمل شده است.
شیخ راشد آمار تلفات در میان نیروهای اماراتی را در جنگ ضد یمن، خیلی بیشتر از آنچه دانست که از سوی ابوظبی اعلام می شود.
شیخ راشد با اشاره به تلاش مسئولان اطلاعاتی ابوظبی برای ایجاد اختلاف در میان خاندان حاکم در الفجیره گفت که آنان از وی خواسته اند خود را ولیعهد این شیخ نشین اعلام و برادر بزرگش را از عرصه قدرت حذف کند اما وی (شیخ راشد) این درخواست را نپذیرفته است.
شیخ راشد به سبب اختلافات با حکام ابوظبی نگران جان خود و زندگی خانواده اش است و مسئولان قطر را در جریان این مساله قرار داده و به امید کاهش فشارهای ابوظبی بر خانواده اش در الفجیره دست به تلاش علنی در حمایت از خانواده اش زده و با انجام مصاحبه با نیویورک تایمز موافقت کرده است.
شیخ راشد فاش کرد که سازمان اطلاعات ابوظبی او را برای تحویل میلیون ها دلار به افرادی ناشناس در دیگر کشورها، به نیابت از ابوظبی، تحت فشار قرار دادند.
چنین اقدامی نقض قوانین امارات متحده عربی و نیز قوانین بین المللی بوده است و از جمله موارد پول شویی قلمداد می شود.
به گفته شیخ راشد که خود را اولین عضو خاندان حاکم در الفجیره می داند که امارات متحده عربی را ترک کرده است، این پول ها به طرف هایی در اردن، لبنان، مغرب، مصر، سوریه، هند و اوکراین تحویل داده شد و رسید تحویل این اموال، در الفجیره موجود می باشد.
روزنامه نیویورک تایمز در این باره نوشت که این مساله را از منبعی از سفارت امارات متحده عربی در واشنگتن پیگیری کرده اما این منبع از اظهارنظر درباره این اطلاعات خودداری کرده است.
اختلافات قدیمی شاهزاده گان اماراتی
اما اصل اختلاف میان «محمد بن راشد آل مکتوم» نخستوزیر، نایب رئیس امارات و حاکم دبی با «محمد بن زاید آل نهیان» ولیعهد ابوظبی، به موضع هر یک از این دو شاهزاده در خصوص جنگ ضد یمن و محاصره قطر باز می گردد.
امروز پس از گذشت چند ماه از محاصره قطر، خسارت های وارده به دبی که 5 درصد کل مساحت امارات را در بر می گیرد، به سبب اخراج سرمایه گذاران قطری، قابل توجه و چشمگیر شده است.
در حال حاضر امارات به اتباع قطری اجازه اقامت در خاک این کشور را نمی دهد و این امر خسارت های بسیاری را به اقتصاد دبی وارد کرده و مسئولان این امارت را از ورود سرمایه های هنگفتی که روی آن حساب کرده بودند، محروم ساخته است؛ سرمایه هایی که می توانست به برون رفت دبی از بحران کنونی کمک کند.
مواضع ابوظبی در قبال قطر اختلافات میان حکام دبی و ابوظبی را تشدید کرد؛ بویژه اینکه ابوظبی تا همین چند وقت پیش، تنها طرف مسوول در صدور ویزا برای ورود به امارات و سرمایه گذاری در شیخ نشین های این کشور بود.
خط مشی سیاسی ابوظبی
در نهایت اقدام های «محمد بن زاید آل نهیان» ولیعهد ابوظبی در عرصه فعالیت های امنیتی، نظامی و سیاسی آنهم به نام اتحادی که در سال 1974 میلادی شکل گرفت، تنش های پنهانی را میان شیخ نشین های امارات تشدید کرد.
به موجب همان توافقنامه ای که اتحاد میان شیخ نشین های امارات هفتگانه را رقم زد، هیچ شیخ نشینی حق ندارد یکجانبه در خصوص مسائل منطقه ای و بین المللی تصمیم گیری کند و این تصمیمات باید با مشورت و رایزنی با دیگر شیخ نشین ها صورت گیرد.
شاید یکی از دلایل خشم و نارضایتی دبی از خط مشی سیاسی ابوظبی، اقداماتی بوده است که این شیخ نشین در تعامل با پرونده ها و مسائل منطقه ای داشته، به درآمدهای تجاری و اقتصادی دبی خسارت وارد و چهره اقتصادی این شیخ نشین را در جهان تجارت و آزادی فعالیت های اقتصادی مخدوش کرده است.
دبی در سراشیبی افول
امارات که طی دهه گذشته با نام دبی و انقلاب اقتصادی این شیخ نشین در عرصه جهان معروف شده بود امروز با نام ابوظبی، مداخله های سیاسی و پرونده های سیاهی در جهان شناخته می شود که در خصوص حقوق بشر از خود به جای گذاشته است.
این امر بی شک تهدیدی برای جایگاهی است که دبی طی دهه های گذشته در عرصه جذب سرمایه گذاری های خارجی برای خود کسب کرده است.
ادامه لجاجت های ابوظبی در مواضع منطقه ای، مداخله در امور کشورهای همجوار و تلاش برای حفظ محوریت در میان شیخ نشین های هفت گانه امارات، ممانعت از آزادی عمل دیگر شیخ نشین ها در عرصه فعالیت های سیاسی و تجاری، جز تشدید اختلافات و از بین رفتن جایگاه سیاسی و اقتصادی امارات در عرصه منطقه ای و بین المللی نتیجه ای نخواهد داشت.
مترجم: محبوبه جعفری
134/116
بیشتر بخوانید:
ائتلاف ریاض- ابوظبی، خطرناکترین نیرو در غرب آسیا
ابوظبی و سیاستهای تنشزا در منطقه/ تحلیل