تیر 14, 1399 10:00 Asia/Tehran [Updated: تیر 14, 1399 13:32 Asia/Tehran]
  • قلم؛ پیوندی از اساطیر ایران تا ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ

ایران پرس: در صفحات تقویم، چهاردهم تیرماه با عنوان «روز قلم» به خود جلوه ای دیگر بخشیده است.

مهرداد هاشمی- نام‌گذاری این روز به نام قلم، بی ارتباط با تاریخ کهن متمدن و فرهنگ ساز این سرزمین نیست.

ابوریحان بیرونی در کتاب آثار الباقیه خود آورده است که چهاردهمین روز از تیرماه را ایرانیان باستان، روز تیر (عطارد) می نامیدند.

از طرفی سیاره تیر یا همان عطارد، در فرهنگ ادب پارسی، کاتب و نویسنده ستارگان است. به همین مناسبت این روز را روز نویسندگان می دانستند و گرامی می داشتند.

دلایل انتخاب چهاردهم تیرماه به عنوان «روز قلم» چیست؟

با کمی جست‌وجو در سایت انجمن قلم ایران و گوگل به دو دلیل برای انتخاب چهاردهم تیرماه به عنوان روز قلم می‌رسیم:

اولین دلیل، جشن تیرگان و به رسمیت شناختن کاتبان در زمان هوشنگ، از پادشاهان پیشدادی است و دلیل دوم روز سیارۀ عطارد یا همان تیر است که به عنوان کاتب ستارگان شناخته می‌شود.

علت نام‌گذاری هر چه بود، نکتۀ مهم‌ این است که درنهایت چهارده تیر به نام روز قلم در تقویم رسمی کشورمان ثبت شد. 

روز قلم فرصتی است برای یادآوری منزلت، حرمت و جایگاه قلم و صاحبان آن که عمر خود را برای ارتقای فرهنگ و هنر و… این مرز و بوم گذاشته‌اند.

زور قلم، از توان شمشیر و بمب اتم بیشتر است. البته باید قلم را به دست اهل آن سپرد وگرنه به‌قول زنده‌یاد شیخ محمود شبستری در منظومۀ عرفانی گلشن راز:

«چون قلم در دست غدّاری بُوَد

لاجرم منصورْ بر داری بُوَد

چون سفیهان راست این کار و کیا

لازم آید یقتلون الانبیا»

سوگند خداوند در قرآن به نام قلم، گویاترین شاهد بر شرافت و قداست آن است:

«ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ؛ سوگند به قلم و آنچه نویسند.»

 

در جایی که خداوند، صاحب هستی به آفریده ای از آفریده های خود قسم یاد می کند، بشر در چه جایگاهی می تواند از ارج و منزلت آن سخن براند.

در نخستین ارتباط وحیانی رسول خدا صلی الله علیه و آله با مبدأ هستی در غار حرا، سخن از قلم به میان می آید، تا جایی که خداوند خود را این گونه معرفی می کند:

«الَّذی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ؛ آن که با قلم آموخت.»

با سیری در زندگی پیامبر و امامان علیهم السلام می توان توجه و اهتمام عملی به نوشتن را از متن سیره آنان دریافت.

این قدرشناسی به حدی بود که گاه موجب آزادی اسیران کفار می گشت. در صدر اسلام، پس از پایان برخی جنگ ها، پیامبر دستور می فرمود اسیرانی که به ده نفر از مسلمانان خواندن و نوشتن بیاموزند، آزاد شوند. این عمل در جامعه محروم از تمدن آن دوره، زیباترین و مؤثرترین پیام برای ارج نهادن به جایگاه قلم و علم بوده و هست.

فلسفه وجودی قلم و نگاشتن، برقرای ارتباط میان مکتب ها، آموختن تجربه ها و تعالی اندیشه هاست. تأثیر قلم، ماندگارتر، تأثیرگذارتر و عمیق تر از هر ابزار دیگری برای پیام بری و پیام آوری است. چه بسیار آثار ارباب قلمی که حتی پس از مرگشان، به فرهنگ ها یاتمدن های ماندگار تبدیل شده است. کتاب های آسمانی که برای بشر به ارمغان فرستاده شده است، همگی ناظر به این ویژگی مهم قلم است.

کوتاه سخن آن که :

فرزندان، امیدهای آینده و ادامه دهنده ی راه پر فراز نشیب گذشتگان هستند. آموختن ارزش ها و مفاهیم درست به آن ها، از مهم ترین وظایف ما در عصر حاضر است، تا آنان نیز، فرهنگ و هنر را ارزشمند تلقی کنند و علم و دانش را ارج نهند.

روز قلم، بهانه ای برای آموختن زندگی و ارزش های نهفته در دل آن است، تا کودکانمان نیز، این روز را ارزشمند بدانند و هر آنچه را که به قلم و نوشتن مربوط می شود، والاتر و مقدس تر از هر پدیده ی دیگری در دنیا بدانند. روز قلم بهانه ای است تا فرزندان این سرزمین با تاریخ و فرهنگ اجدادشان آشنا شوند و گنجینه ای را که برای آن ها به یادگار مانده، به دوش بکشند و آماده ی قدم گذاشتن در این وادی گردند.

روز قلم بهانه ای است تا کودکانمان بیشتر بخوانند و بیشتر بنویسند و نه تنها سرنوشت خود، که سرنوشت  کشور را رقم زنند.

 

کلیدواژه

کامنت